Klik op het desbetreffende nummer voor een inhoudsopgave.

Deze nummers zijn nog leverbaar. U kunt deze telefonisch of per e-mail (info@uitgeverijdegraaff.nl) bestellen bij Uitgeverij de Graaff, tel. 030-299 00 51. Een los nummer kost € 14,50 (excl. verzendkosten).

• nummer 9.4: Ouderen en Preventie
• nummer 9.3: Verhuizen
• nummer 9.2: Ouderen & Kunst
• nummer 9.1: Ouderen in Vlaanderen
• nummer 8.4: De voordelen van de vergrijzing
• nummer 8.3: Ouderen en onzekerheid
• nummer 8.2: Maatschappelijke participatie en activering
• nummer 8.1: Bouwen voor ouderen
• nummer 7.4: Levensverhalen (niet meer leverbaar)
• nummer 7.3: Solidariteit & eigen verantwoordelijkheid
• nummer 7.2: AOW en pensioenen
• nummer 7.1: De oudste ouderen
• nummer 6.4: Ouderen en Europa
• nummer 6.3: Variaties in ouder worden
• nummer 6.2: Wie bepaalt de toekomst?
• nummer 6.1: Zingeving
• nummer 5.4: Veiligheid en angst (niet meer leverbaar)
• nummer 5.3: Levensloop en arbeid
• nummer 5.2: Het bedrijfsleven en de oudere consument
• nummer 5.1: Oudere migranten en zorg
• nummer 4.4: Oudere migranten (niet meer leverbaar)
• nummer 4.3: Mantelzorg (niet meer leverbaar)
• nummer 4.2: Ouderen in het verkeer
• nummer 4.1: Ouderen, verkiezingen en politiek
• nummer 3.4: Ouderen en Europa
• nummer 3.3: Levensloopbestendig wonen (niet meer leverbaar)
• nummer 3.2: Vrijwilligers
• nummer 3.1: Seksualiteit en Intimiteit (niet meer leverbaar)
• nummer 2.4: Gezond ouder worden / Arbeid
• nummer 2.3: Wonen, zorg en sociale relaties
• nummer 2.2: Generaties (niet meer leverbaar)
• nummer 2.1: Beeldvorming (niet meer leverbaar)
• nummer 1.4: Gerontechnologie
• nummer 1.3: Ouderen en informatietechnologie
• nummer 1.2: Arbeidsmarktparticipatie

Redactioneel

Ouderen en criminaliteit: slachtofferschap en angst voor criminaliteit
Karin Wittebrood

De veelgehoorde uitspraak 'ouderen zijn nauwelijks slachtoffer van criminaliteit, maar voelen zich toch het meest' klopt toch niet helemaal.

Doelgroepenbenadering ouderen & veiligheid?
Vormen ouderen waar het veiligheid betreft wel of niet een aparte doelgroep? Vier organisaties lichten hun positie ten aanzien van een doelgroepenbenadering toe.

Gerongrafiek: ouderen minder bang voor inbraak
Ouderen minder bang voor inbraak.

Oud en angstig? Angstthema's in de tweede levenshelft
Marlous Siebum

Het idee dat ouderen zich onnodig zorgen maken, lijkt algemeen heersend. Marlous Siebum onderzocht het waarheidsgehalte van dit beeld over angsten van ouderen.

Senioren die zich onveilig voelen
Ben H. de Bruin

Veel senioren voelen zich onveilig terwijl zij minder vaak slcachtoffer zijn van criminaliteit. Dit subjectieve veiligheidsgevoel is net zo belangrijk als de objectieve veiligheid.

Discussie
Veiligheid en angst

De welzijnsspagaat. Waarom ouderen in een instituut gaan wonen terwijl ze dat niet willen
Gijsbregt Brouwer

Meer aandacht voor gebruiksveiligheid en veiligheid voor de toekomst is nodig willen ouderen thuis kunnen blijven wonen.

Domotica voor ouderen, een veilig gevoel
Yvonne van Dam & Hanneke van der Horst

Techniek kan wonen en leven vor ouderen veiliger en comfortabeler maken. Met domotica kunnen zij langer zelfstandig wonen, mits aan bepaalde voorwaarden wordt voldaan.

Boekbespreking
Volwassenheid, ontwikkleing en veroudering
Theo Groenen

Ouderen en valongevallen. Omvang, determinanten en mogelijkheden voor preventie
Gert Jan Wijlhuizen & Wilco Graafmans

Valpreventie bij ouderen kan door krachten te bundelen, maar niet alle interventies zijn even succesvol. De ervaringen van zes valpreventieprojecten

Beleving van het eigen ouder worden: persoonlijk en maatschappelijke consequenties
Gerben Westerhof

Wat verstaan mensen zelf onder ouder worden en wat zijn voor hen de positieve en negatieve aspecten ervan. De persoonlijke beleving van het eigen ouder worden onderzocht.

De betekenis van oudere personen in sprookjes en kinderverhalen
Theo Royers

Behalve kinderen nemen ook ouderen veelal een specifieke plaats in in kinderboeken en sprookjes. Welke betekenis hebben deze oude mensen?

Column
Oud worden hoe doe je dat?

Serie: Eenzaamheidsinterventies onder ouderen
Aanpak van eenzaamheid onder ouderen in woonzorgcentra
Wilma Legters & Tineke Fokkema

Serie: Eenzaamheidsinterventies onder ouderen
Eenzaamheidsinterventies onder ouderen: Buddyzorg voor homoseksuele ouderen in Amsterdam
Floor Bakker, Andrea Vogelsanger & Tineke Fokkema

Gedicht
Hans Warren

Redactioneel

Levensfasen en levenslopen
Pieter Huijbers en Annelies Scheepens

De trap des levens is ingebakken in onze cultuur en beeldvorming, terwijl levenslopen zich steeds minder voorspelbaar voltrekken. Is in een tijd van individualisering de grillige levensloop nog wel in te delen in verschillende fasen?

Sociale gerontologie en arbeid: hoe aan denkcirkels te ontsnappen
Ellie Smolenaars

Welke theorieën schuilen achter de debatten over ouderen en arbeid? Een overzicht toont aan dat de gekozen theoretische invalshoek onvermijdelijk de definitie van de situatie bepaalt.

Column
Broeikaseffect bedreigt ouderen

Ouderen van de toekomst: langer leren, langer werken
Joop Schippers

Doorwerken tot je 65e is al lang geen gemeengoed meer. De kenniseconomie en het marktmechanisme kunnen de trend van vervroegd uittreden doorbreken. Droombeeld of werkelijkheid?

Arbeidsgeschiktheid van oudere werknemers
Willem J.A. Goedhard

71% van de WAO-ers is ouder dan 45 jaar. Een Finse arbeidsgeschiktheidsindex helpt om een verhoogd risico op arbeidsongeschiktheid te ontdekken waardoor WAO-preventie, als alternatief voor reïntegratie, mogelijk wordt.

Boekbespreking
Inspirerend toekomstbeeld

Debat over invoering van langdurig betaald zorgverlof
Annelies Scheepens

Werk is voor veel mantelzorgers een manier om even afstand te nemen van zorgtaken. Toch moeten zij vaak schipperen tussen zorg en werk. Langdurig betaald zorgverlof biedt misschien uitkomst.

Gerongrafiek NIDI
Een leven na de arbeid

De discussie
Ouderencrèches gerund door mantelzorgers

Hulpverlening bij ouderenmishandeling: veel dilemma's en nog weinig voorzieningen
Gerda Krediet

Forum
Te veel aandacht voor zorg

Serie: Eenzaamheidsinterventies onder ouderen
Praktijk en wetenschap bundelen de krachten
Tineke Fokkema & Jenny de Jong Gierveld

Zoom
Europese masteropleiding in de gerontologie

Project Levensloop Oudere Vluchtelingen biedt expressie
Saskia Moerbeek

Creatieve expressie als manier om oudere vluchtelingen toe te rusten hun eigen leven beter ter hand te nemen. Interessante en bruikbare bevindingen uit een proefproject.

Zorg en welzijn op lange afstand - Nederlandse emigranten en hun ouders
Cora Baldock-Vellekoop

Veel oudere mensen hebben kinderen in Australië. Wat betekent dit voor hun familierelaties en in hoeverre is er sprake van wederzijdse hulpverlening?

Gedicht
Hij was

Redactioneel

De nieuwe senioren hebben de toekomst - hun lifestyle onvoldoende herkend
Juriaan Vergouw

Senioren zijn booming business. Toch wordt de seniorenmarkt door adverteerders en beleidsmakers onvoldoende serieus genomen, terwijl de diversiteit aan senioren mogelijkheden biedt voor nieuwe ontwikkelingen.

De ouderenmarkt op

Traditionele aanbieders en nieuwkomers uit verschillende sectoren van de 'ouderenmarkt' geven in kort bestek hun visie op die markt.

De koopkracht van ouderen
Roel Jansweijer

Vaak wordt gezegd dat de inkomens van ouderen in de toekomst alleen maar zullen groeien. En dat terwijl er flinke risico's zijn voor hun inkomensontwikkeling.

Een yuppende oudere
Han Mulder

Om zijn plaats als yuppende oudere in een verwarrende samenleving te schetsen, kiest Mulder voor de drievuldigheid: hij produceert, consumeert en plant.

Ondernemen in de ouderenzorg: de visie van een financiële dienstverlener
Drs. Resi (Th. P.) Kösters

De kracht van ondernemerschap ligt in het afstemmen van vraag en aanbod. De ouderenzorg leent zich dan ook bij uitstek voor ondernemen, maar wel met kanttekeningen en nieuwe eisen.

'15-Plus' - de Unie KBO gaat commercieel
A. Verlaan

Een half jaar na de introductie van het 'unieke voordeelpakket 15-Plus' heeft de Unie KBO een ledenwinst geboekt van 8000 personen. Aanbiedingen als middel voor ledenbinding.

Gerongrafiek NIDI
Oudere werknemers: werk steeds minder belangrijk

Samen ouder worden: langetermijnvisie op het ouderenbeleid in voorbereiding
Pieter Roelfsema

Dorpsbeelden van Brabantse ouderen
Theo Royers

Boekbespreking
De uitdaging van de interpretatieve gerontologie

De Sesam Academie: vrijwillig professioneel aan de slag!
Marian Geling

Zoom
De Techno Zorg Bus: een demonstratiebus op locatie

Slechthorendheid onderschat: hoorproblemen volksziekte nummer drie
Drs. Hans Mülder

Slechthorendheid komt steeds vaker voor. 10 procent van de bevolking heeft een aandoening aan het gehoor. Naarmate de leeftijd vordert neemt dat toe tot 90 procent bij 85-plussers.

Gedicht - Andere wereld
Peter Herdingh

Redactioneel

Voorbij de plannen en projecten: interculturele ouderenzorg boegbeeld van vraagsturing
Godelieve M. van Heteren

Zorg- en welzijnsvoorzieningen zijn nauwelijks ingericht op oudere migranten. Hoog tijd voor interculturalisatie van de zorg.

Interculturele voorlichting aan allochtone mantelzorgers
Marjolein Morée

Veel allochtonen denken in een 'of-of-model': óf je stopt je ouders in een tehuis, óf je zorgt volledig voor ze. Interculturele voorlichting doorbreekt de weerstand tegen professionele zorg.

Nidirubriek
Ouderen en jongeren over huwelijk en gezin

Onderzoek naar zorgverlening aan allochtone ouderen in Europa
Norma Schuijt

Tien Europese landen onderzoeken de zorgwensen en -ervaringen van allochtone ouderen: het Minority Elderly Care-project

Visies van oudere migranten op de toekomst en de zorg: een onderzoek onder Turkse en Marokkaanse ouderen
Laurens van Buren, Jan Hoeksma en Toon Voorham

Wat verwachten Turkse en Marokkaanse ouderen van de zorg en welke knelpunten ervaren zij?

Discussierubriek
Specifieke programma's voor oudere migranten

Forum
Lucy Aarnink

Rennoveren of innoveren

Eigentijdse zorg voor Molukse ouderen
Tjak Reawaruw en Toon Verlaan

Perspectieven van ouderwordende migranten en vluchtelingen
E.L. Samuels

Zoom
Wereldreis in Amsterdam, ontmoeting van culturen

Het dogma van 'succesvol ouder worden' en het ouderenzorgbeleid
Dorly J.H. Deeg

Spreiding arbeidstijd over de levensloop
Ivy Koopmans en Monique Stavenuiter

Ondanks diverse beleidsinitiatieven blijft het aandeel werkende ouderen beperkt. Spreiding van de arbeidstijd over het arbeidzame leven biedt misschien uitkomst.

Column
Succesvol achter de geraniums

Wonen met zorg alleen is niet voldoende
Joost van Vliet

Ondersteuning in de vierde fase blijft vaak beperkt tot 'wonen' en 'zorg'. Op basis van een casus wordt geschetst hoe daardoor bepaalde levensdomeinen van ouderen verwaarloosd worden.

Echtscheiding: de gevolgen op latere leeftijd
Tineke Fokkema

Een scheiding kan op korte termijn ingrijpende financiële en sociale gevolgen hebben. Hoe blijvend zijn die gevolgen?

Ouderen bezorgd over ontevreden samenleving
'Tijd van nu is voor de jeugd niet leuk'
Marloes Hooimeijer

Ze maken zich zorgen over de toekomst voor hun kleinkinderen in een ontevreden samenleving. Drie ouderen leggen het leven van nu langs de meetlat van vroeger.

Nagekomen informatie (Jaargang 4, aflevering 4)

Volgende keer in Geron

Gedicht
Andere wereld

In hoeverre zijn Turkse, Marokkaanse, Surinaamse en Antilliaanse ouderen in de Nederlandse samenleving geïntegreerd? Een overzicht van de positie van deze oudere migranten: van inkomensniveau tot sociale contacten.

De vergrijzing vraagt om investeren in allochtone jongeren
Ahmed Aboutaleb

Wie de vergrijzing het hoofd wil bieden, zal in allochtone jongeren moeten investeren.

Projecten voor allochtone ouderen: een rondje langs de velden
Harry Mertens

In Nederland bestaan diverse inventieve projecten gericht op oudere allochtonen. Een rondje langs de velden laat zien dat er een stevig fundament is waarop voortgebouwd kan worden.

Column
In therapie.

Programma Oudere Migranten: over eerlijk delen en succesvolle hulpverlening
Jan-Kees Meyboom

Wonen, zorg en welzijn van Turkse ouderen
Ibrahim Yerden, Hans van Koutrik en Peter de Boer

Hoe staat het met de woon-, zorg- en welzijnssituatie van Turkse ouderen? Een overzicht met concrete aanbevelingen ter verbetering van hun situatie.

De kracht van ouderen wereldwijd
Yvonne Witter

Zoom
NISBO - Bond voor oudere migranten op weg naar de toekomst

Pioniers
Bram van der Loeff

Leven in twee werelden
Gonnie Kaptein

Boekbespreking
Samen herinneren, samen vertellen, samen wonen.

De tweede wereldassemblee vergrijzing van de Verenigde Naties in Madrid: een terugblik
Annemiek Goris

In april 2002 vonden binnen het kader van de Verenigde Naties drie bijeenkomsten plaats over vergrijzing. De uitkomsten zijn beperkt. Duidelijk is dat de maatschappelijke organisaties stevig het voortouw moeten nemen.

Tijd voor eenzaamheid
Linda Horn

Eenzaamheid onder ouderen staat weer volop in de belangstelling. Belangrijke inzichten droegen bij aan het congres Tijd voor eenzaamheid?!.

Gedicht
Tot mezelf

Het is vaak lastig om mantelzorgers te herkennen, laat staan om overbelasting bij hen proberen te voorkomen. In dit artikel algemene wetenswaardigheden over mantelzorgers: wie zijn ze? Wat doen ze? Welke behoeften hebben zij?

Autonomie voor wie? Patiënt, mantelzorg en professional in het informele zorgbeleid
Saskia van der Lyke en Frits Tjadens

De overheid heeft bepaalde veronderstellingen over de relatie tussen mantelzorg en professionele zorg. Een vergelijking van deze veronderstellingen met de ideeën van mantelzorgers zelf laat zien dat zorgbeleid en zorgpraktijk niet altijd overeenkomen.

Gerongrafiek NIDI
Voorzieningen voor ouderen thuis: wie zal dat betalen?

Zorg Nabij: € 11,34 miljoen overheidsgeld voor mantelzorg
Wat moeten we doen voor de mantelzorger? Henk van Lieshout
Aandacht voor diversiteit en maatschappelijke participatie. René Denis
Extra zorgondersteuning in de praktijk. Nico Heinsbroek
Drie reacties op het overheidsbeleid ten aanzien van mantelzorgers en de nota Zorg Nabij.

Als zorgen even te veel wordt
Tinie Bierman

Een op de twintig ouderen zegt slachtoffer te zijn geweest van ouderenmishandeling. Wat is ouderenmishandeling? En waarom ontspoort soms de zorg? In dit artikel een antwoord op deze vragen en een handreiking voor verbetering.

Column
Menselijke zorg

Mantelzorg in de laatste levensfase
Geraldine Visser en Marianne Klinkenberg

Er is weinig onderzoek gedaan naar mantelzorg in de laatste levensfase. Mantelzorgers worden bovendien in onderzoek naar palliatieve zorg altijd in één adem genoemd met de patiënt. Tijd voor exclusieve aandacht voor deze mantelzorgers.

PAUZE voor de mantelzorger
Marjolein Volpp

Met het project PAUZE wil men voorkomen dat mantelzorgers overbelast raken. Een praktijkvoorbeeld van respijtzorg.

Zoom
Expertisecentrum Informele Zorg

Mantelzorg en informatietechnologie. Speciale behoeftes, blits, bytes en sites?
Frits Tjadens en Saskia van der Lyke

Kan informatietechnologie een rol spelen bij mantelzorg? Een inzicht in de mogelijkheden en beperkingen van informatietechnologie voor mantelzorgers.

Levensloop als beleidsbenadering
Seçil Arda, Jan van Bemmelen en Thomas Schillemans

De vernieuwing van de publieke sector vereist aansluiting bij de realiteit van veranderde levenslopen. Het nieuwe Kabinet moet daarom een Stuurgroep Levensloop instellen, stelt de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling.

Eenzaamheid en zingeving: signaleren en meten van eenzaamheid in de praktijk
Berna van Baarsen

Wat is eenzaamheid? Hoe wordt het gemeten? Sluiten de huidige meetinstrumenten aan op de behoeften in de praktijk? Vragen die beantwoord moeten worden voor een effectieve(re) preventie van eenzaamheid.

Boekbespreking
Zwijgende mantelzorgers in Wormer.

Oudere verkeersdeelnemers hebben een grotere kans om als gevolg van een verkeersongeval te overlijden. Diverse maatregelen kunnen deze kans in de toekomst verlagen. Een overzicht van de verkeersproblemen en mogelijk compenserende maatregelen.

Gerongrafiek NIDI

Rijbewijsbezit onder ouderen

Ouderen en hun mobiliteit buitenshuis: problemen en alternatieven
Mart Tacken

Welke vervoersmiddelen gebruiken ouderen? Een overzicht van het gebruik, de problemen en mogelijke alternatieven. En een antwoord op de vraag of de toenemende mobiliteit van ouderen de druk op ons overbelaste vervoerssysteem vergroot.

Witkar maakt ouderen mobiel. Een voorbeeld uit de praktijk
Freek van Leeuwen

Ouderen in verpleeg- of verzorgingshuizen zijn voor individuele uitjes veelal afhankelijk van familieleden of vrijwilligers. Verpleeghuis Parkhove en Verzorgingshuis Greunshiem gebruiken de Witkar, een gehandicaptenvoertuig die voorziet in de individuele vervoersbehoefte van bewoners.

Verkeersveilig ouder worden
BROEM, een rijvaardigheidsrit voor oudere verkeersdeelnemers
Martina Vos

Het samenwerkingsverband BROEM biedt oudere automobilisten een rijvaardigheidstest. Zeventig ouderen hebben er reeds gebruik van gemaakt. De werkwijze en achtergronden van BROEM.

Partnerverlies op oudere leeftijd: in eenzaamheid verder leven?
Berna van Baarsen

Eenzaamheid vormt een reëel probleem voor veel ouderen. Dit geldt vooral voor ouderen die alleen komen te staan na verlies van een partner. Tijd voor een onderzoek naar de gevolgen van partnerverlies.

Ouderenzorg in de literatuur
Theo Royers

Nederlandse romanschrijvers laten de laatste tijd meer dagelijkse werkelijkheid in hun boeken toe. Ook vernieuwingen in de ouderenzorg hebben de Nederlandse literatuur inmiddels bereikt.

Ageing Well: Bevordering van gezondheid en welzijn voor-en-door ouderen
Marijke Hopman-Rock en Jumbo Klercq

Onder de noemer Ageing Well zijn sinds 1994 tal van projecten volgens het voor-en-door ouderen principe opgezet. Wanneer zijn ze succesvol en waar zitten de struikelblokken? Een evaluatie van de projecten die in 2000 in uitvoering waren.

Column
Mijn vurigste wens

De discussie
Oproep

Medische beoordeling van ouderen voor het rijbewijs
R.A. Bredewoud

Het CBR is niet alleen rijexameninstituut, maar ook beoordelaar van de lichamelijke en geestelijke geschiktheid van automobilisten. Hoe gaat het CBR daarbij te werk?

Infrastructuur met oog voor de oudere verkeersdeelnemer
Ragnhild Davidse

Het aantal oudere verkeersdeelnemers en daarmee ook het aantal oudere verkeersslachtoffers zal door de vergrijzing stijgen. Door bij de weginrichting rekening te houden met de oudere verkeersdeelnemer kan het aantal oudere verkeersslachtoffers afnemen.

Internieuws
Ouderen, mobiliteit en internet

De rijgeschiktheid van ouderen in de praktijk getest.
M.A. Kempeneers

Bij twijfel over fysiek, cognitief of visueel functioneren vraagt het CBR om een rijtest. De rijtest houdt rekening met eventuele aanpassingen aan het voertuig en helpt mensen daarmee mobiel te blijven.

Zoom
De rijbewijskeuring: de geloofwaardigheid van ouderen in het geding

Forum
Ouderen vrouwen van vlees en bloed

nummer 4.1 - Ouderen, verkiezingen en politiek

Redactioneel

Uw vurigste wens
Bekende en onbekende Nederlanders spreken zich uit over wat de politiek in de komende vier jaar zou moeten bewerkstelligen.

Gerongrafiek NIDI
Stemgedrag van ouderen, 1986-2000

De Ouderenagenda voor het volgende kabinet: de eisen van het Coördinatieorgaan van de Samenwerkende Ouderenorganisaties
Jos Sturkenboom
De ouderenbeweging heeft een flinke verlanglijst voor het volgende kabinet, want, zo stelt zij, de maatschappelijke situatie van veel ouderen is daar ook naar! De eisen van de Nederlandse ouderenbeweging op een rij gezet.

Oudere migranten: naar effectief beleid (2002-2006)
Berna Yilmaz
Na tien jaar overheidsbeleid gericht op allochtone ouderen, is de situatie van deze doelgroep nog steeds niet merkbaar verbeterd. De Nederlandse Islamitische Bond voor Ouderen heeft dan ook een aanzienlijke wensenlijst voor de komende regeerperiode. Het beleid moet concreter en effectiever.

Het politiek menu
Wat zijn de beleidsvoornemens van de grote politieke partijen? PvdA, VVD, CDA, D66, GroenLinks, SP en Christenunie leggen voor ouderen relevante programmapunten kernachtig aan de lezer voor.

PvdA              Duet van generaties
VVD               Ruimte respect en vooruitgang: juist ook voor ouderen
CDA               Naar versterking van de positie van ouderen
D66                Waardig oud worden!
Groenlinks      Keuzevrijheid en zelfstandigheid
SP                 Vergrijzing als verworvenheid
Christenunie    Verzilvering van de samenleving

Naar de gouden bergen: Hoe de politieke partijen de oudere kiezers trachten te winnen
Henk Bakkerode en Pieter Huijbers
De politieke markt van vraag en aanbod staat in dit nummer centraal, maar hoe verhouden vraag en aanbod zich tot elkaar? In dit artikel een confrontatie tussen de ouderenprogramma's van zeven politieke partijen en de wensen en eisen van ouderen, verwoord door het CSO en de Nisbo.

Zoom
Ouderen praten mee over het gemeentelijk beleid: seniorenraden als instrument.

Het stimulerende WijkWijdeWeb
Jan Klumper
Veel ouderen worden niet aangetrokken door het Wereld Wijde Web. Maar wat als internet gebruikt wordt voor nuttige activiteiten dicht bij huis? Bij het WijkWijdeWeb liggen de voordelen voor het opscheppen, niet alleen voor ouderen, maar voor iedereen. Internet als smeermiddel voor sociale cohesie in de wijk.

Boekbespreking
Yvonne Quispel & Laura Christ, Ouder worden: een kwestie van leeftijd?

Internieuws
Ouderen, verkiezingen en internet

nummer 3.4 Ouderen en Europa

AGE: een gezamenlijke Europese stem voor ouderen
Christine Marking
De Europese Unie kan niet meer om ouderen heen, en ouderen kunnen niet meer om de Unie heen. Daarom is AGE opgericht, een Europees Ouderenplatform dat ouderen een sterkere stem in Europa wil geven.

Gerongrafiek NIDI
Woonvoorkeur op oudere leeftijd in de tijd bezien

Zoom
Oudere vrouwen in Europees onderzoek en beleid

Met Anton Pieck en Overspaarne Europa in
De betekenis van een Europees netwerk voor lokale instellingen en projecten
Niek de Boer
In Nederland werken verschillende instellingen en organisaties op het gebied van ouderen- en gezondheidszorg samen met buitenlandse partners. De ervaringen van het Anton Pieck-hofje en verpleeghuis Overspaarne geven inzicht in de voor- en nadelen van internationale samenwerking.

De Euro wordt van ons allemaal - van jong tot oud
Marije Verbeek en Ria Logtenberg
Op 1 januari 2002 worden de eurobiljetten en -munten in omloop gebracht. Hoe beleven ouderen de invoering van de euro en hoe staat het met hun kennis van de nieuwe munt?

Column
Andere tijden

ALIVE: Europese regio's buigen zich gezamenlijk over vraagstukken van ontgroening en vergrijzing
Agnes Groen
Europese regio's die te maken hebben met vergelijkbare demografische ontwikkelingen zoeken gezamenlijk naar oplossingen voor de vraagstukken omtrent ontgroening en vergrijzing. Een Brabants initiatief met een Europese uitstraling.

Nederlands pensioen in Europees perspectief
Jenny Ytsma
Wat pensioenen aangaat valt er in Europa nog veel werk te verzetten. Toch blijft de vorming van een pensioenstelsel voorbehouden aan de afzonderlijke lidstaten. Hoe houdt het Nederlandse pensioenstelsel, met zijn drie pijlers, zich staande in het één wordende Europa?

Het Nederlands Platform Ouderen en Europa vanaf 1995
Frans Malten
Het Nederlands Platform Ouderen en Europa (NPOE) is in 1995 opgericht om de representatie van ouderen op het Europese niveau een stevigere basis te geven. Een overzicht van zes jaar Europees werk van het NPOE.

Ouderenadviseurs bekorten wachtlijsten
Hans Gerritsen en Peter van Linschoten
De ouderenadviseur is meer dan een welzijnsfunctie. Door kwetsbare ouderen actief te benaderen komen hulpvragen in een vroeg stadium naar voren en levert de ouderenadviseur een preventieve bijdrage aan de aanpak van de wachtlijstproblematiek in de gezondheidszorg.

Internieuws
Ouderen, Europa en internet

Het actuele welbevinden: baken voor de zorg- en welzijnssector
Paul Andreoli
Hoe kunnen mensen met problemen, beperkingen of handicaps functioneren naar eigen tevredenheid? De functioneringsgerichte benadering helpt personen hun eigen welbevinden te bewaken en zich in het leven van alledag te handhaven.

Boekbespreking
Henny Nelissen, Een blijvende ontmoeting, Visies en vaardigheden in het welzijnswerk met allochtone ouderen

nummer 3.3 Levensloopbestendig wonen

Gerongrafiek NIDI
Het aantal alleenwonende oudere mensen zal sterk toenemen

Scheiden wonen en zorg: 15 jaar praktijk
Jeroen Singelenberg
De scheiding van wonen en zorg, met name in verzorgingshuizen, vormt een centraal onderdeel van de vernieuwing van de ouderenzorg. Maar ook verpleeghuizen en woningcorporaties gaan deze uitdaging aan. Hoe heeft de zorgvernieuwing in experimentele woonzorgcomplexen gestalte en inhoud gekregen gedurende de laatste 15 jaar? Beleids- en praktijkontwikkeling gaan hand in hand.

Zoom
Woonsituatie allochtone ouderen in Nederland: groepswonen, verzorgingshuis of pendelwonen?

‘Wij hebben hier geen blijvende stad’
Levensloopbestendige trends en de harde werkelijkheid van de vierde levensfase
Marlies Veldhuijzen van Zanten-Hyllner
De relatie tussen zorgafhankelijkheid en hulpverlening maakt een moeilijke fase door. De heersende ethiek van de autonomie leidt, onder aanvoering van bazige babyboomers, tot oplossingen als levensloopbestendige woningen. Zonder deze tekort te doen kun je je afvragen of er niet meer nodig is dan ‘doe-dingen’ en woonvormen. Hoe zit het met ‘elkaar nodig durven hebben?’

Senioren, een aparte doelgroep voor de bouwwereld?
Robbert Nesselaar
De vergrijzing van de bevolking heeft gevolgen voor vrijwel elke sector, ook voor projectontwikkelaars, woningcorporaties, architecten, gemeenten en andere bedrijven die betrokken zijn bij woningbouw. Hoe kunnen zij het beste inspelen op de woonbehoeften en het woningmarktgedrag van senioren?

Column
Taskforce Jongeren en Arbeid

Als ouderen verhuizen – psychosociale aspecten van een ingrijpende gebeurtenis
Hannie Vink
Ouderen zijn extra kwetsbaar voor de stress die verhuizen met zich meebrengt. Voor hen is het immers vaak niet een geval van willen, maar van moeten. De negatieve effecten van een verhuizing kunnen lang voortduren. Een goede aanpak en begrip voor hun situatie bij familie en hulpverleners kan dat voorkomen.

Deconcentratie van zorginstellingen: 10 jaar vooruit
Pieter Hooimeijer, Anton Oskamp en Gabriëlle Sogelée
Twee toekomstbeleidsscenario’s voor ouderenwoningen: de een gaat uit van de huidige indicatiestelling, de ander rekent de drastische krimp van de bevolking in verzorgingshuizen door. Het verschil tussen de twee scenario’s geeft de opgave aan waarvoor het veld zich geplaatst ziet: een dreigend tekort van 50.000 woningen voor ouderen in 2010.

Met domotica langer zelfstandig
Johan van der Leeuw
Domotica staat voor geautomatiseerde woningen voor ouderen, met automatische verlichting, camera’s, sociaal-medische alarmering en andere veiligheidsfuncties. In Noord-Brabant zijn al zeven projecten gerealiseerd en bewoond. Daarbij gaat het niet alleen om technologische innovaties, maar ook om dienstverlening.

Internieuws
Lokaal digitaal en seniorensites

De ouder wordende burger in onze samenleving
Een essay
Karel Reestman
Hoe gaat onze samenleving om met veroudering en generatie- en leeftijdsverschillen? Al in de klassieke oudheid, maar ook daarna, werd de betekenis van de jeugd voor de ouderen en andersom erkend. Toch is dat inzicht anno 2001 allerminst gemeengoed, ten koste van de samenleving, de ouderen en andere generaties.

Gedicht
Wat leren onderweg

nummer 3.2 Vrijwilligers.

Werk en vrijwilligerswerk voor senioren: een maatschappelijke uitdaging
Kees Knipscheer
Wie definieert de maatschappelijke rol van het toenemende legioen van 55 tot 75-jarigen in ons land? Ouderen beschikken over veel vrije tijd, een gemiddeld goede gezondheid en vertegenwoordigen een enorm potentieel ten dienste van de samenleving. Toch wordt er weinig gedaan om ouderenparticipatie te bevorderen.
klik hier voor literatuurlijst

Het werven van oudere vrijwilligers: theorie en praktijk
Lies de Heer – van Sorge
Organisaties kunnen met moeite voldo  ende vrijwilligers werven en behouden. Een model voor een methodische werkwijze bij doelgroepgerichte wervingsacties kan hun succes verhogen.

Herinneringen delen in Lombok: Reminiscentieproject bindt culturen en generaties
Christina Mercken
Kunnen herinneringen bijdragen aan buurtintegratie? In een pilotproject delen autochtone en allochtone oudere buurtbewoners hun herinneringen met elkaar en met jongere generaties. Hierdoor leren buurtbewoners elkaar beter kennen en ontstaat een gedeeld verhaal uit een gescheiden verleden: het verhaal van de wijk Lombok.

Een nieuwe kijk op seniorenparticipatie en -vrijwilligerswerk
Fritz Bösenberg
Nieuwe initiatieven op het gebied van seniorenparticipatie en –vrijwilligerswerk dragen onvoldoende bij aan het creëren van daadwerkelijke nieuwe rollen voor ouderen. Zolang de vergrijzing wordt beschouwd als een probleem van ouderen zal dit niet veranderen. Twee buitenlandse voorbeelden laten zien hoe in Nederland het seniorenvrijwilligerswerk toekomstperspectief kan hebben.

Column
Grannycam

Gerongrafiek Nidi
Gemiddelde leeftijden van de beroepsbevolking

Zorg op maat: De mogelijkheden van behoeftearticulatie
Fanny V. Heymann en Martin Terlien
Zorg op maat en participatie van de cliënt komen in de praktijk onvoldoende van de grond. Een onderzoek naar behoeftearticulatie geeft inzicht in de wijze waarop cliënten hun behoeften formuleren en biedt een methodische aanpak die professionals in staat stelt hun dienstverlening beter af te stemmen op die behoeften.

De gezonde levensverwachting van ouderen
Rom Perenboom, Loes van Herten en Patricia Staats
De in gang zijnde dubbele vergrijzing weerspiegelt zich in een toenemende levensverwachting. Hoeveel van de gewonnen jaren kunnen naar verwachting worden doorgebracht in gezondheid? En wat verstaan wij onder gezondheid? Er bestaan verschillende definities. Duidelijk is dat vrouwen en mannen verschillende kansen hebben op gezonde jaren op oudere leeftijd.

Boekbespreking: Gilden van deze tijd, ondernemend ouder worden - Aart Verschuur

Gedicht

Forum
Een schandaal in Stockholm

boekbespreking

nummer 2.3: Wonen, zorg en sociale relaties

Redactioneel

Wonen en zorg: scheiden of liever verbinden?
Henk Bakkerode
De voor- en nadelen van het scheiden van wonen en zorg, en waarom verbinden, mede met het oog op het particuliere aanbod, uiteindelijk zo gek niet is.

Zoom
Woonzorg- en dienstencentrum Menno Simons

Afstemming van wonen en zorg
Alice de Boer
Door het ‘pro-actieve verhuisbeleid’ van veel ouderen is er sprake van overconsumptie op het gebied van wonen en voorzieningen. In plaats van deze langetermijnstrategie te bestrijden, zou de overheid het beleid er beter aan kunnen aanpassen.

Boekbespreking: Participatie bevorderd
en
Samenwerken met senioren

Zorg voor ouderen: verwachtingen en werkelijkheid
Marjolein Broese van Groenou, Suzan van der Pas, en Dorly Deeg
De verwachtingen en de feiten omtrent formele en informele zorg voor thuiswonende ouderen.

Internieuws

Woonzorgzones voor ouderen - en anderen
Jeroen Singelenberg
Nog liever dan in een woonzorgcomplex wonen ouderen in een gewone wijk. Hoe bouw je een woonzorgzone, een wijk waarin zorggeïndiceerde ouderen tussen andere wijkbewoners kunnen wonen? En hoe verander je een bestaande woonwijk in zo’n woonzorgzone?

Gerongrafiek NIDI

Kwaliteit van het sociale leven in een wooncentrum voor ouderen
Theo Royers
Een kleinschalig woonproject met een open relatie met de buurt, alleen bestemd voor buurtbewoners opdat zij hun sociale netwerk kunnen behouden. De bevindingen na vijf jaar De Weldam.

Column: Hoeveel is een dagje ouder?

Nieuwe strategieën van niet-getrouwde ouderen: een partner, ja of neen?
Jenny de Jong Gierveld
De gangbare patronen in de levensloop van ouderen zijn aan het veranderen. Steeds meer ouderen kiezen voor ongehuwd samenwonen of voor een LAT-relatie.

Op zoek naar Methusalem
D.J. van de Kaa
Hoe oud kan een mens worden? Wanneer bereikt de menselijke soort zijn top en stoppen we met ouder worden dan voorgaande generaties? Verschillende benaderingen leiden tot verschillende antwoorden.

Gerongedicht

nummer 2.2 - Generaties (niet meer leverbaar)

• Naar een generatiebewuste verzorgingsstaat - Kees Schuyt
• Generatiebewust beleid als onvermijdelijkheid - Henk Becker
• Veranderingen in de laatste levensfase: een cohortanalyse - Pearl A. Dykstra
• Gerongrafiek NIDI: Functieverandering van het bejaardenoord: van rusthuis naar verzorgingshuis
• Reactie: Kosteneffectiviteitsanalyses en toegankelijkheid van zorg: een onvermijdelijke spanningsveld. Een reactie op het betoog van Annelies de Vries
• De ontslagbescherming van de oudere werknemer schiet tekort - Ivy Koopmans en Monique Stavenuiter
• Tijd en ouder worden in het licht van De Toverberg van Thomas Mann - Jan Baars
• Waarom moderne apparaten lastiger te bedienen zijn voor de oudere generatie - Mili Docampo Rama

nummer 2.1: Beeldvorming

Beelden van de ouderdom in de literatuur
Jacques van der Elst
Aandacht voor het beeld van het ouder worden in de literatuur, in het bijzonder in de Nederlandse poëzie. Het ouder worden van de gevestigde dichters blijkt samen te gaan met een grotere toegankelijkheid van hun gedichten.

Zoom: LBL-project 'Beeldvorming en leeftijd'  

Beeldvorming over ouderen: over wie hebben we het eigenlijk?  Boukje S.C. Keizer
NIet van alle ouderen bestaat hetzelfde beeld; bijvoorbeeld de leeftijd van de ouderen maakt veel verschil. Niet alle ouderen reageren op dezelfde manier op de beeldvorming van ouderen.

Oudere vrouwen in beeld
Annelies Scheepens
Ten opzichte van oudere vrouwen bestaan er negatieve vooroordelen. Hierdoor is er voor hun kwaliteiten onvoldoende aandacht in de media en op de arbeidsmarkt. Ook krijgen zij hierdoor geen adequate zorg.

Gerongrafiek NIDI: Provinciale verschillen in vergrijzing

Levensloop en pensioengerechtigde leeftijd
Ellie Smolenaars                              
In een toekomstige sociale zekerheid en arbeidsbestel die gebaseerd worden op een leeftijdsloze levensloop, waarbij standaardbeelden van ouderen worden losgelaten, kan de individuele keuzevrijheid toenemen.

Vormgeving en alledaagse onhandigheden in het leven van oudere vrouwen
Carla Hillekens en Karin Bijsterveld
Aanknopingspunten voor een proactieve technologie die rekening houdt met de eisen die ouderen aan producten stellen en die het voor hen mogelijk maakt zelf de nodige aanpassingen aan te brengen.

nummer 1.4 : Gerontechnologie

• Obstakels. Ontwerpen voor ouderen in perspectief - Anne Voshol
• Het gebruik van hulpmiddelen door ouderen: determinanten, belemmeringen en substitutiemogelijkheden - M.M.Y. de Klerk
• Geronte. Een instrument om zelfredzaamheid en hulpbehoevendheid van ouderen in kaart te brengen - Sineke ten Horn
• Verminderd gezichtsvermogen, een bedreiging van zelfstandigheid? - Frans Riemslag en Margriet Hogenhuis
• Zorg, zelfstandigheid of zekerheid binnen handbereik? Sociale alarmering in theorie en praktijk - Sara Heesterbeek
• Gerontechnologie: modelleren en simuleren - Jan A.M. Graafmans
• Op de drempel van de derde eeuw: honderd jaar leven in Nederland - Christina Mercken
• Gerongrafiek NIDI: Grote vergrijzingsgolf moet nog komen

nummer 1.3 - Ouderen en informatietechnologie

• Hoger Onderwijs Voor Ouderen in een lerende samenleving - Th.G.M. Huigens
• Ouderen leren de computer kennen - Dieuwke Aberson
• Het elektronisch patiëntendossier als ondersteuning van transmurale zorg - P.J. Branger
• Geven kosteneffectiviteitsanalyses gelijke toegang tot de zorg aan jong en oud? - Annelies de Vries
• Presence in de Bijlmer - Bram van der Loeff
• Erflaters van Europa - Ger Tielen
• Gerongrafiek NIDI: Vrouwen leven wereldwijd gemiddeld langer dan mannen

nummer 1.2 - Arbeidsmarktparticipatie

• Is er een toekomst voor ouderen op de arbeidsmarkt?- Cock A. Hazeu
• Ouderen en de arbeidsmarkt in de zorgsector - G.P.M. Raas en J. van Hasselt
• Welzijnsbenadering van de arbeidsparticipatie van oudere werknemers- Wiebe Blauw
• De oudere werknemer: terra incognita! - Willem H.C. Kerkhoff
• De politieke macht van ouderen als mogelijke bedreiging voor de welvaart - Frank A.G. den Butter
• Zit er nog fut in uw pensioen?- J.W. Maarschalkerweerd
• Gerongrafiek NIDI: Nederland is zo grijs nog niet